Beleid voor een competitieve, groene chemische industrie
Nederland heeft de kennis, bedrijven en industriële infrastructuur om voorop te lopen in groene chemie. Om die positie te verzilveren, moeten innovatieve bedrijven kunnen opschalen. Dat vraagt om duidelijke politieke keuzes: een markt voor duurzame materialen, passende financiering en uitvoerbare wet- en regelgeving.
Groene Chemie, Nieuwe Economie (GCNE) verbindt ondernemers, kennisinstellingen, financiers en publieke partners. We vertalen knelpunten uit de praktijk naar concrete voorstellen voor Nederlands en Europees beleid. Daarmee werken we aan een concurrerende industrie, minder afhankelijkheid van fossiele grondstoffen en behoud van kennis, bedrijvigheid en werkgelegenheid.
Creëer een markt voor circulaire en biobased materialen
Investeringen in groene chemie komen pas van de grond als er voldoende vraag is naar duurzame producten. Zolang circulaire en biobased materialen onvoldoende kunnen concurreren met fossiele alternatieven, blijven opschaling en marktontwikkeling achter.
Daarom steunt GCNE het manifest van de Coalitie Grondstoffentransitie, op initiatief van Future Up. De oproep aan politiek en kabinet richt zich op drie maatregelen:
- Geef de circulaire hefboom vorm: koppel een heffing op nieuwe fossiele materialen aan investeringen in de circulaire economie.
- Benut publieke inkoopkracht: stimuleer circulaire en biobased materialen via overheidsinkoop en aanbestedingen.
- Zet Europese wetgeving gericht in: versterk de marktpositie van duurzame materialen en de bedrijven die deze produceren.
Ook in het gesprek met minister Stientje van Veldhoven hebben we het belang van deze maatregelen benadrukt. Ondernemers hebben tijdig duidelijkheid nodig om investeringsbeslissingen te kunnen nemen.
Lees het manifest van de Coalitie Grondstoffentransitie.
Versterk de Nederlandse inbreng in Europa
De toekomst van de Nederlandse chemie wordt mede in Brussel bepaald. Een samenhangende, onderbouwde Nederlandse inbreng is daarom essentieel.
Rond de Critical Chemicals Alliance (CCA) brengt GCNE Nederlandse partijen uit de groene chemie bij elkaar. We verbinden praktijkervaringen van bedrijven met kennis en onderzoek en versterken daarmee de gezamenlijke inbreng in de Europese werkgroepen.
Onze inzet is dat Europese beleidskeuzes ruimte bieden aan hernieuwbare grondstoffen, innovatieve productieprocessen en nieuwe waardeketens. Zo verbinden we de vernieuwing van de chemie aan het Europese concurrentievermogen en de strategische autonomie.
Ontdek de reflecties op het CCA proces
Maak substantiële middelen vrij voor opschaling
De stap van een bewezen technologie naar een eerste fabriek vraagt veel kapitaal. Juist in deze fase sluit het beschikbare financieringsaanbod onvoldoende aan op de omvang, looptijd en risico’s van de investeringen.
GCNE vraagt kabinet en Kamer daarom om substantiële middelen voor de opschaling van groene chemie. Bij de begrotingsbehandelingen en in gesprekken met beleidsmakers agenderen we dit financieringsgat.
Publieke instrumenten moeten aansluiten op de ontwikkeling van industriële projecten en private investeringen helpen aantrekken. Daarmee kan Nederland voorkomen dat kansrijke technologieën hier worden ontwikkeld, maar elders tot productie, werkgelegenheid en economisch rendement leiden.
Miljoenennota 2027: extra aandacht voor circulaire economie, maar waar landt het geld?
Laat staatssteunregels aansluiten op innovatieve bedrijven
De Europese regels rond ‘Onderneming in Moeilijkheden’ (OiM) kunnen de toegang tot subsidies en publieke financiering beperken. Dat raakt ook innovatieve startups en scale-ups die langdurig investeren voordat zij omzet en winst realiseren.
Samen met VNCI en Techleap vraagt GCNE aandacht voor de gevolgen van deze regels voor de opschaling van groene chemie. Onze inzet is een toepassing die rekening houdt met de ontwikkelfase en kapitaalbehoefte van innovatieve bedrijven, met behoud van een zorgvuldige besteding van publieke middelen.
Webinar ‘Onderneming in Moeilijkheden’
Zorg voor duidelijkheid over afval als grondstof
Een circulaire industrie vraagt om heldere en uitvoerbare regels voor het veilig inzetten van afvalstromen als grondstof. Onduidelijkheid over de einde-afvalstatus vertraagt projecten en vergroot de onzekerheid voor ondernemers en investeerders.
GCNE heeft dit knelpunt actief geagendeerd bij Nederlandse en Europese beleidsmakers. Met partners hebben we onderzoek gedaan, oplossingsrichtingen uitgewerkt en gewerkt aan een praktische zelfbeoordelingstool voor ondernemers.
Het onderwerp staat inmiddels stevig op de beleidsagenda en krijgt vervolg via verschillende initiatieven, waaronder de inzet van een ketenregisseur vanuit het Versnellingshuis. Daarmee verschuift onze rol van aanjagen naar het volgen van de voortgang en het signaleren van resterende knelpunten. We zetten onze capaciteit in waar aanvullende actie het meest nodig is.
Ketendoorbraakproject: Tool Zelfbeoordeling Grondstof
Een consistente lijn in onze beleidsinzet
Deze prioriteiten bouwen voort op eerdere acties. In 2025 vertegenwoordigde GCNE de gamechangers aan de Circulaire Plastics Tafel. Ook boden vijf gamechangers samen met acht provincies een petitie aan de Tweede Kamer aan.
De kern van die oproep blijft leidend: voer continu, voorspelbaar en toekomstgericht beleid dat investeringen in groene chemie mogelijk maakt. Daarmee kunnen klimaat- en grondstoffendoelen samengaan met een sterke industriële basis en nieuw verdienvermogen voor Nederland.