Green Chemistry Accelerator – Een tailormade venture programma voor de Nederlandse Groene Chemie
16-11-2026
Zonder zicht op afnemers ontbreekt het investeringsperspectief. Zonder financiering komen de eerste fabrieken niet van de grond. Daarom verbindt Groene Chemie, Nieuwe Economie (GCNE) in de GCA marktontwikkeling en financiering. Het maatwerkprogramma, opgezet met Invest-NL, de regionale ontwikkelingsmaatschappijen (ROM’s), GIRTD en Scale-up Practitioners, brengt ondernemers in contact met experts, financiers en andere bedrijven die voor vergelijkbare keuzes staan.
Van deepdive naar uitvoering
De GCA begint met een analyse van de onderneming en haar belangrijkste groeivraagstuk, de deepdive. Een bedrijf dat zijn eerste proeffabriek voorbereidt, heeft immers andere vragen dan een team al in business is. Samen met de ondernemers vertaalt het programma die analyse naar een ontwikkelplan voor ongeveer 200 dagen. De teams leggen een doel en meetbare resultaten vast. Op basis daarvan selecteert de GCA de experts en begeleiders die bij hun opgave passen.
Van september tot en met maart werkten de deelnemers tijdens verdiepende expertsessies aan vragen uit hun plan. Welke toepassing biedt de beste kans op een eerste klant? Wat moet een proefopstelling bewijzen? En welke informatie hebben investeerders nodig om een besluit te nemen? Tegenlijkertijd brachten de ondernemers hun keuzes in de praktijk, bijvoorbeeld door gesprekken met afnemers te voeren, een samenwerking uit te werken of een financieringsronde voor te bereiden.
Tijdens de 24-uursbijeenkomst stond de klant centraal
In juni kwamen de deelnemers samen voor een 24-uursbijeenkomst over hun route naar de markt. Een discussiestuk van Gritd en ScaleUpPractitioners, opgesteld in opdracht van GCNE en diverse teaching cases, vormde het vertrekpunt. De route van pilot via demonstratie naar een commerciële fabriek kan jaren duren en vraagt veel kapitaal. Welke stappen kun je in die periode al zetten om te toetsen of klanten je product willen kopen?
De ondernemers onderzochten bijvoorbeeld of ze in een nichemarkt met een eerste betalende klant konden beginnen, of samen met een ketenpartner een toepassing konden ontwikkelen. Vroege gesprekken met afnemers geven inzicht in de gewenste kwaliteit, prijs en volumes. Die informatie helpt ondernemers om hun productieplannen te onderbouwen en maakt het gesprek met financiers concreter.
Wat de vier deelnemers aan het traject hadden
Voor FoamBloxx, dat kunststofschuim maakt met minimaal 50 procent biobased of gerecyclede grondstoffen, zat de meerwaarde in de toegang tot specialisten en de open uitwisseling met andere ondernemers. Die gesprekken boden een klankbord voor een bedrijf dat zijn productie in Lelystad wil uitbreiden en toewerkt naar een eerste commerciële fabriek. Oprichter Suzanne Berghuis over die openheid: “Je zit in een omgeving waarin je alles bespreekbaar maakt. Ook wat er niet goed gaat. Zo kun je van elkaar leren.”
Bij Back to Battery kwam het programma op het moment dat het bedrijf zijn eerste producten begon te maken uit metalen die het terugwint uit afgedankte batterijen. CEO en medeoprichter Steven Lans zegt: “Voor ons kwam het programma op het juiste moment, want we gingen net al die producten maken en het klantcontact werd steeds belangrijker.” De GCA hielp het team scherper te krijgen welke commerciële stappen daarbij horen. De eerste materiaalmonsters boden een manier om feedback op te halen terwijl productie op grotere schaal nog in voorbereiding was.
Voor Phoenix Metals lag de nadruk op procesopschaling en de communicatie met investeerders. In een proeffabriek in IJmuiden wil het bedrijf aantonen dat het op grotere schaal onder meer vanadium uit staalslakken kan terugwinnen. De experts hielpen het team zijn doelen voor die volgende stap scherper te formuleren. CEO en medeoprichter Gijsbert Bakker zegt: “Voor ons zit de uitdaging in de opschaling van het proces en het versterken van de communicatie naar investeerders. Daar helpt dit bij.”
Bij Alkyl Recycling veranderde het beeld van de klant. Het bedrijf wint plastic, cellulose en gel terug uit gebruikte luiers. Oprichter Melvin Kizito keek aanvankelijk vooral naar de afval- en recyclingbranche. Tijdens het traject kreeg hij scherper in beeld wie wil betalen voor de verwerking van het afval. “Nu hebben we onze klanten gevonden in de gezondheidszorg. Die zijn bereid te betalen voor het oplossen van hun afvalprobleem.” Voor de teruggewonnen materialen zoekt het bedrijf afzonderlijk afnemers. Zodra het proces en de materiaalkwaliteit op grotere schaal zijn aangetoond, wil Alkyl Recycling zijn technologie in licentie aanbieden aan afvalbedrijven.
Van aantoonbare vraag naar een financierbare fabriek
Hoe dichter een bedrijf bij commerciële productie komt, hoe concreter de vragen van financiers worden. Draait het proces ook op grotere schaal? Is de aanvoer van grondstoffen verzekerd? En wie wil het product afnemen, in welke volumes en tegen welke prijs? De GCA helpt ondernemers om die vragen te vertalen naar een onderbouwd investeringsvoorstel. Via de ROM’s komen ze in contact met financiers die bij hun ontwikkelfase passen.
Phoenix Metals laat zien hoe publieke middelen en privaat kapitaal elkaar kunnen opvolgen. Het bedrijf ontving € 5 miljoen aan subsidies voor onderzoek en ontwikkeling. Voor de proeffabriek volgde € 4 miljoen van InnovationQuarter, ROM InWest en de private investeerder Mossinkoff Investments. Alkyl Recycling kreeg eerder een vroegefaselening van LIOF en subsidie uit het Europese Just Transition Fund. Het bedrijf zoekt aanvullende investeringen voor zijn pilotfabriek.
Binnen GCNE werken ROM-Nederland, Invest-NL en 25 publieke en private financieringspartners aan die financieringsestafette. Door opeenvolgende rondes in samenhang te bespreken, kunnen ondernemers en financiers al bij een pilot bepalen welk technisch en commercieel bewijs nodig is om later een demonstratie-installatie of eerste commerciële fabriek te financieren.
Wat ronde vier laat zien over opschaling in Nederland
Voor beleidsmakers maken de vier bedrijven zichtbaar waar publieke instrumenten en privaat kapitaal elkaar kunnen aanvullen, en hoe belangrijk het is dat ook afnemers vroeg aan tafel zitten. Daarom betrekt GCNE bij ketenvorming nadrukkelijker retailers en grote merken. Hun eisen en verwachte volumes helpen ondernemers om de marktvraag te onderbouwen. Bij financiering helpt de estafette om investeringen in opeenvolgende ontwikkelfasen op elkaar aan te laten sluiten. Voor beleid maken de cases concreet waar Nederlandse en Europese instrumenten kunnen helpen om vraag op gang te brengen of een volgende investering mogelijk te maken. Binnen de community delen ondernemers, financiers en ketenpartners die ervaringen met bedrijven die voor vergelijkbare keuzes staan.
Werk je aan een innovatie in de groene chemie en wil je je eerste afnemers vinden, een pilot voorbereiden of je volgende financieringsronde onderbouwen? Lees meer over de Green Chemistry Accelerator.
Het Green Chemistry Accelerator (GCA)-programma is ontwikkeld in samenwerking met:
- Groene Chemie, Nieuwe Economie (GCNE)
- ROM-Nederland, waaronder ROM InWest, Brabantse Ontwikkelings Maatschappij (BOM), Impuls Zeeland, InnovationQuarter, NV NOM, LIOF, Oost NL, Horizon Flevoland
- Invest-NL
- ScaleUp Practitioners
- Gritd