GCNE Monitor 2025

Download (NL):  GCNE Monitor 2025 TNO

Uit het onderzoek van TNO blijkt dat Nederland beschikt over een groot, en groeiend, aantal jonge groene en innovatieve bedrijven die klaar zijn voor het veroveren van hun plek in de chemische maakindustrie. Deze bedrijven hebben de potentie uit te groeien tot een nieuwe economische motor voor Nederland.

De monitor is gebaseerd op input van meer dan honderd bedrijven, die allen onderdeel uitmaken van de chemiesector. Het onderzoek bevestigt het beeld dat de technologische ontwikkeling bij deze bedrijven snel gaat, maar dat schaalvergroting extra inzet vereist op het terrein van financiering, markttoegang en wet- en regelgeving.

Technologie klaar, maar financiering blijft lastig

Volgens TNO beschikken veel jonge ondernemers inmiddels over bewezen technologieën. Het gaat hierbij vooral om bedrijven die actief zijn in de recycling (chemische en mechanische recycling), de biobased chemie (de productie van biobrandstoffen en bioplastics) en proces-elektrificatie (elektrische krakers en elektrochemische productie). Als gevolg van de hoge kosten, lange ontwikkeltijd en onzekerheid in beleid is er minder animo van bedrijven voor CCU (afvangen en hergebruik van CO2).

Voor alle bedrijven geldt dat de stap naar grootschalige productie lastig blijkt. In deze fase lopen ondernemers tegen knelpunten aan. Financiering wordt daarbij als belangrijkste barrière bestempeld. Volgens de ondernemers gaat het hierbij vooral om de beschikbaarheid van geschikte financieringsvormen voor de volgende stap.

Markttoegang noodzakelijk voor investeringsbeslissing

Uit onderzoek van TNO blijkt dat veel jonge groene chemiebedrijven enige markttoegang hebben. Willen deze ondernemers verder groeien dan vormt volumezekerheid en/of een stabiele afzet belangrijke randvoorwaarden voor investeringsbeslissingen in de groei van deze bedrijven.

De deelnemende bedrijven aan het TNO-onderzoek geven aan dat voor het gebruik van circulaire grondstoffen geen individuele bedrijfsopgave is. Het succes van groene en circulaire chemie vereist een actieve samenwerking tussen bestaande en nieuwe spelers. Het gaat hierbij onder andere over het maken van afspraken over

zogeheten logistiek, en afnamezekerheid en prijsafspraken over gebruik van (duurdere) circulaire/biobased grondstoffen.

Nationale wet- en regelgeving cruciaal voor doorbraak impasse

De monitor onderstreept ook het belang van de rol van de wetgever. Veel structurele doorbraken, met name rond vraagcreatie en een gelijk speelveld voor duurzame materialen, kunnen alleen via regelgeving worden gerealiseerd.

Alle bedrijven geven aan dat er voor de Nederlandse regering voldoende mogelijkheden zijn om de circulaire chemie te ondersteunen. Dit is niet enkel een vraagstuk voor de Europese Commissie. Uit het TNO-onderzoek blijkt dat bedrijven van Nederland verwachten dat er duidelijkheid wordt gecreëerd over bijvoorbeeld over de “einde-afvalstatus”, de import van biogrondstoffen en het introduceren van een circulaire hefboom. 

Rol platform GCNE

Als opdrachtgever van de TNO-monitor herkent het platform Groene Chemie Nieuwe Economie (GCNE) de uitdagingen van de nieuwe bedrijven. GCNE ziet ook aanleiding om de eigen rol verder aan te scherpen, waardoor bedrijven worden ondersteund bij de stap van innovatie naar marktintroductie.

GCNE zal tevens met publieke en private financiers werken aan het verbeteren van het financieringsaanbod voor groene chemiebedrijven. Daarnaast zet GCNE sterker in op netwerkvorming tussen producenten, leveranciers, eindgebruikers en investeerders.

Tot slot, GCNE is verheugd dat de minister van Klimaat & Groene Groei is benoemd tot coördinerend minister voor circulair economie. Als de TNO-monitor ons één ding duidelijk maakt, dan is dat samenwerking tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid cruciaal is om de groene chemie te laten uitgroeien tot een nieuwe economische motor voor Nederland. De wetgever speelt hierin een belangrijke rol.

Click to open:  GCNE Monitor 2025 TNO